على محمدى خراسانى
103
شرح مكاسب (فارسى)
واقع شده ؟ اگر عقد هم بر لحم ميته باشد باطل است ولى اگر بر پشم و موى آن باشد صحيح است و داعى باطنى مشترى لطمهاى نمىزند . [ نكته : به اين حمل و توجيه شيخ هم اعتراضاتى شده از جمله اينكه : اصل در قيد احترازيّت است و توجيه شما با اين اصل نمىسازد و . . . ولى بههرحال توجيه است . ] قوله : و فى مستطرفات السرائر : ظاهر عبارت اينست كه اينهم دنبالهء مبحث قبلى و بيان روايتى يا فتوايى در آن رابطه است درحالىكه ربطى به ماقبل نداشته و بحث جدايى است و لذا بقول مرحوم شهيدى : خوب بود اين گونه بفرمايد : هذا كله فى الميتة . و امّا الجزء المبان من الحىّ ففى مستطرفات . . . ] آنچه تابحال بيان شد راجع به ميته و اجزاء آن بود و حكمش تفصيلا روشن شد . و امّا راجع به جزيى كه از حيوان زندهاى جدا مىشود مثل اليه « دنبهها و كپلهاى » گوسفند كه فرضا در پشت و دنبالهء حيوان سنگينى مىكند و سبب اذيت حيوان است و صاحبش قسمتى از آن را جدا مىكند تا حيوان راحت حركت كند حال آيا خريد و فروش چنين اجزائى شرعا جايز است يا نه ؟ ابن ادريس حلّى ره در كتاب مستطرفات السرائر « 1 » از آقاى احمد بن أبي نصر بزنطى كه از اصحاب امام رضا ( ع ) بوده حديثى را آورده او مىگويد : از امام ( ع ) پرسيدم : مردى گوسفندانى دارد و مقدارى از اليههاى آنها را قطع مىكند درحالىكه گوسفندان زنده هستند ، حال آيا از اين اجزاء جدا شده از بدن غنم حىّ ، انتفاع جايز است يا نه ؟ و اينها صلاحيت انتفاع را دارند يا نه ؟ امام ( ع ) فرمود :
--> ( 1 ) سرائر ج 3 ص 573 .